Tweet

රාවණ යුගයට සම්බන්ධ ජනප්‍රවාදයකට අනුව හනුමන්තා රාමාට තුවාලයක් වූ කලි ප්‍රතිකාර ලබාදීමට හිමාල වන අඩවියෙන් ඔසවාගෙන ආ බෙහෙත් කන්දෙන් කොටසක් අත්ලෙන් උනා වැටුණු බවත්. එම ගම් පෙදෙස දකුණු ලක උණවටුන ලෙස අද හඳුනාගෙන ඇති බවත් අත්ලේ ඉතිරි කොටස ගෙන හනුමන්තා පැමිණියේ දොළුකන්ද නම් මේ ස්ථානයට බවත් කියැවේ. දොළුකන්දේ ඇති බෙහෙත් වන ඔසුවලින් හා රූමස්සල කන්දේ බෙහෙත් ඔසුවලින් මේ බව ඔප්පු කරන්නට ජනශ්‍රැති පර්යේෂකයෝ වෙරදරති.



කෙසේ වෙතත් අපේ අරමුණ දොළුකන්ද ඉතිහාසය විමසීම නොව එහි ආශිර්වාද පූජාව හා මහා අනුහස හදිසියේ වියැකී ඇත්තේ කුමක් නිසාදැයි සොයා බැලීමය. දොළුකන්ද පසු කලෙක බොරුකන්දකින් වැසී ගිය බවත් ඒ හිමියන් චන්ද්‍රිකා වැව පවා පිරිත් කළ බවත්. රන් කොතකට රත්තරන් එකතු කළ බවත් එදා රට පුරා ගලා ගිය ප්‍රවෘත්තිය.



මේ පර්යේෂණයේදී අපට හැඟී ගියේ එය එසේ නොව ඊටත් වඩා ගැඹුරු ඇතුළාන්තයක් මේ තුළ සනිටුහන් වූ බවයි. ගැමියන් විද්වතුන් මතු නොව නොයෙක් පාර්ශ්වයන් විමසමින් සත්‍ය සොයා ගැනීමට අප ගත් උත්සාහය සාර්ථක විය.


අපවත් වී යැයි සමහරුන් කී ඒ හිමියන් විවේකීව භාවනානුයෝගීව වැඩවසන මහ වනයකට පවා අපි ගියෙමුග වසර 15 කට පමණ පසු හිමියන් මේ චෝදනා පත්‍රයට පිළිතුරු දීමට යොමු කරවා ගැන්ම ද අපට අසීරු කරුණක්ම විය. අලි කොටි වග වලසුන් ගහණ වනන්තරයේ දී වන සිවුපාවුන් වැනි මිනිසුන්ගේ කතාව උන්වහන්සේ අවසානයේ අපට හෙළි කළහ.


දොළුකන්ද ප්‍රධාන දායක සමිතියේ ලේකම්වරයා වශයෙන් වැඩ කළ එච්. එස්. විමලසිරි මෙසේ කියයි


හාමුදුරුවන්ගේ ආශිර්වාද පූජාවට මේ රටේ ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාවක් ආවා. උන් වහන්සේ ආශිර්වාද කරන පිරිත් පැන් දුන්නාම තමන්ගේ ලෙඩ රෝග විතරක් නොවේ ජීවිතයෙනුත් ඔවුන් වෙනස් ප්‍රතිපත්තිගරුක හොඳ මිනිසුන් බවට පත්වුණා. විශාල පිරිසක් මේ ආශිර්වාද පිරිත් පැන්වලින් ප්‍රයෝජන ගත්තා.



මුලින්ම හාමුදුරුවන්ට මේ දොළුකන්දෙ තිබිලා රන් කොතක් හමුවුණා. මාත් ඒක දැක්කා. කිසිම දෙයක් ගැන තෘෂ්ණාවක් නැති උන්වහන්සේ ඒක පුරාවිද්‍යාවට බාර දුන්නේ අපට පෙන්වලා. ගමේ මිනිසුන්ට මේ ආරංචිය ගියාම ඒ අයගෙන් සමහරෙක් හිතුවා පූජා භූමිය දියුණු කරන්නෙ රන් කොත විකුණලා කියලා.


ඒ නිසා හාමුදුරුවො දොළුකන්දෙදි ඒ රන් කොත ප්‍රදර්ශනය කරන්නට නැවත පුරා විද්‍යාවෙන් ඉල්ලීමක් කළා. ඒ වතාවෙ නියම රන් කොත ගෙනාවා හාමුදුරුවන්ගේ ආශිර්වාද පූජාවට එන බැතිමතුන් ලබා දෙන දේවලින් තමා ස්ථානය දියුණු කළේ. හාමුදුරුවන්ගේ ඡායාරූපය විකුණලත් මිනිස්සු සල්ලිකාරයො වෙන්ඩ පටන් ගත්තා.


ඒ හිමියන්ගේ බලය විශාලයි. මගේ හරකෙකුට බෙල්ලෙ පණු ගෙඩියක් ආවා “බුදු ගුණ අනන්තයි” කියලා කරන සත්‍ය ග්‍රහ බලයෙන් පිරිත් කළ පැන් ටිකකින් ගෙඩිය නෑව්වා විතරයි. දවස් දෙකක් ගියේ නෑ ගෙඩිය අතුරුදන් අප නම් ඒ බලය විශ්වාස කළා. මේ රටේ දෙනෝ දාහක් එහෙමයි හාමුදුරුවො පළාත දාලා වැඩියෙ නොයෙක් අය වැරැදි දේවල් කරමින් දොළුකන්ද විනාශ කරමින් හිටි නිසයි.


අයියනායකල වීරමුණ්ඩල ගම්භාර දෙවියන්ගේ අඩවිය මේක. වැරැදි වැඩවලින් ආශිර්වාදය අපට නැති වුණා. කියන්ඩ දෙයක් අමතක වුණා. දෙවැනි වතාවටත් හාමුදුරුවො පුරා විද්‍යාවට කීවා ලැබුණු රන් කොත ප්‍රදර්ශනය කරමු කියලා. ඒ වතාවෙ නම් ගෙනාවෙ නියම රන් කොත නොවේ. ඒ වගේ රන් නොවන වෙනත් කොතක්. කාට ද කියන්නෙරෑ හාමුදුරුවො ඒ ගැන ඊට පස්සෙ කතා කළෙත් නෑ.


ආර්. එච්. සී. රත්නායක මහමූකලන්යාය පාසලේ ගුරුවරයෙකි. 


දොළුකන්දෙ ආශිර්වාද පුජාව කියලා පටන් ගත්ත ඒ දේ ගැන මිනිස්සු අතර මත කීපයක් තියෙනවා. මුලින් මුලින් හාමුදුරුවො මේ ගමට පිණ්ඩපාත වැඩලා ඉතාම සුපේශල ශික්ෂාකාමී හිමිනමක් ලෙස කටයුතු කරගෙන ඔය දොළුකන්දෙ හිටියා.


පස්සෙ දේශපාලකයොල ව්‍යාපාරිකයො හා පළාතේ තවත් ප්‍රභුන් මේ ආශිර්වාද පූජාව වට කරගෙන තමන්ගේ ප්‍රියසාද උත්සවවලට පවා ආශිර්වාද පූජාව ගෙනාවා. පළාතේ සමහර මිනිස්සු මේක වැරැදි තැනකට පත් කළා. ඔය දොළුකන්දෙ තිබෙන වටිනා මල් වර්ග බෙහෙත් පැළෑටි පුංචි පුංචි කෝප්පවල හිටවාගෙන වෙළෙඳාම් කරන්ඩ ගත්තා.


රටේ විවිධ ප්‍රදේශවලින් දොළුකන්දට ආපු මහ ජන සන්නිපාතයට අවශ්‍ය කැසිකිළි වැසිකිළි පහසුකම්වත් තිබුණෙ නෑ. ඒ නිසා ගමේ ගෙවල්වලට කරදර වුණා. අන්තිමට වැසිකිළි වටා කම්බි වැටවල් පටලවන්න තරම් ගමේ මිනිසුන්ට සිදුවුණා. ගස් මුල් හා කුඹුරු වැනසුණා. සමහරු සල්ලි අරන් ඒ වැඩ කරන්ඩ වැසිකිළි දුන්නා


ඒත් ලක්ෂ ගණන් ජනතාව යන්නෙ කොහොම ද? ගියාම පළාතම ගඳ ගහන්ඩ ගත්තා. පරිසරය විනාශ වුණා. කුඩා හැඩයා මහ හැඩයා ඉරරාජල සඳරාජ මේ වගේ වටිනා ගස් වඳ වෙන්ඩ ගත්තා. ඒ විතරක් නොවේ දොළුකන්දෙ තිබෙන විවිධ කහට ගෙඩි වර්ග අත්තික්කා වගේ දේවල් විකුණලත් ජීවත්වෙන පිරිසක් ඇති වුණා.


ඒ අය එන බැතිමතුනට “සීනිවලට හොඳයි”. “රුධිර පීඩනයට හොඳයි” කිය කියා මේවා වික්කෙ.‘දන්නෝ දනිති’ කියලා බත් පැකට් විකුණන්නත් කට්ටියක් හිටියා. ඒ බත් පැකට් එකේ ගමේ මත් වතුර පැකට් එකක්. එක්ක බත් මාළු තියෙනවා. මත් වතුර හොයන මිනිස්සු ඒ පැකට් පොර කකා ගත්තා.


මේ වගේ විශාල මගඩි මෙහි සිදුවුණා. හාමුදුරුවන් ආශිර්වාද පූජාව කළා මිසක් මේවා වළක්වන්න ඒ දායක සමිතියවත් පියවර ගත්තේ නෑ. දායක සමිති කළෙත් සල්ලි හම්බ කිරීම. හාමුදුරුවන්ගේ ඡායාරූප පවා විකුණුවා. ආපු බස් කන්දරාව නවත්වන්න ඉඩම් දීපු අය අද විශාල සල්ලිකාරයො. ඒ අයටත් බස් තියෙනවා. සමහර දායක කාරකාදීන් අද වී මෝල් පවා දාගෙන.


ඒ හිමියන්ට හා දොළුකන්දෙ අනෙකුත් යෝගාවචරයන්ගේ පැන් පහසුව සඳහා කුඩා වැවක් තැනවීම උන්වහන්සේට මහත් ප්‍රශ්න පැමිණි අවස්ථාවකි. ඒ හරහා බොහෝ තොරතුරු මට ලැබිණ.


පුරා විද්‍යාවට අයිති භූමියේ නිධන් හාරන්ඩ හාමුදුරුවො යනවා. මේක පැන් පහසුව සඳහා ම නොවේ. සමහරු එදා කීහ :ඒත් අපේ සමීක්ෂණ අනුව ඇත්තටම ස්වාමින් වහන්සේ හාරපු නිධානයක් නැත. දොළුකන්දේ හිමිවරුනට පැන් පහසුවට හරිහැටි තැනක් අදත් නැත. තිබෙන්නේ ඒ වැව පමණි . පුරා විද්‍යාව මේ වැඩ සම්බන්ධයෙන් නීති මඟට ගියේය. අධිකරණ විනිසුරුවරයා සියල්ල විභාග කොට කීවේ අපූරු කතාවකි “හොඳ වැඩක් කරන්ඩ මේ රටේ ඉඩක් නෑ” යන්නය





මේ ස්වාමින් වහන්සේ මුදල් අකැප බැවින් මුදල් කිසිත් පරිහරණය කළේ නැත. ලැබෙන සියලුම මුදල්වලින් නැතිබැරි අයට නිවාසල සෞඛ්‍ය පහසුකම් හා වෙනත් දේ ඉටුකළ බව ඇතැම් ගැමියෝ කියති

මකුල්වැව දෙමටාවවත්ත ඉඩමේ දොළුකන්දේ හිමියන් තැනු ගෙවල් 30 බැලීමට ද අපි ගියෙමු.


කාමර දෙකක් සාලයක්. කුස්සියක්. පුංචි ඉස්තෝප්පුවක් සහිත ගෙවල් 30 ක් හාමුදුරුවන්ගේ සම්පූර්ණ වියදමෙන් ඉදිකරවා ප්‍රදේශයේ නැති බැරි අහිංසක පිරිසකට ලබාදීමට කටයුතු කැර තිබිණ. එහෙත් එහිදී ද හාමුදුරුවන්ගේ අරමුණට 2002 කාලයේ තිබුණු එජාප ආණ්ඩුවේ මකුල්වැව ප්‍රදේශය පාලනය කළ කිසියම් අධිපතියෙක් හරස් විය. ඔහු තමාගේ ගෝලබාලයන් මේ ගෙවල් 30 න් 28 කම පදිංචි කළේය. බේරුණු ගෙවල් දෙකින් එකක පදිංචි සරත් හාමුදුරුවන්ගේ ප්‍රධාන දායකයෙකි. ඔහුගේ බිරිය ඉන්ද්‍රානි හේමලතා අපට කරුණු කීවාය.


හාමුදුරුවන් අපට මේ සෙවණ ලබා දුන්නෙ. ඊට ඉස්සෙල්ලා අපි හිටියෙ දොළුකන්ද රක්ෂිතයේ ඔය විහාරය ඉඩමට යාව තැනෙක. අපේ අහිංසකකම බලලා අපට උන්වහන්සේ උදව් කළා. මේ ගෙවල් 30 ටම වතුර දෙන්ඩ හාමුදුරුවො හදාපු ජල ටැංකිය තවමත් එහෙමමයි.


ඒ කටයුතු කරගන්ඩ හාමුදුරුවන්ට ඉඩ ලැබුණේ නෑ. උන්වහන්සේට ඇතැමුන් නින්දා කළා. හයිරන් කමින් මේ අනෙත් ගෙවල් ලබාගත්තට කාටත් තවම ඔප්පු තිරප්පුත් නෑ. උන්වහන්සේ දොළුකන්ද දාලා ගියා.


දොළුකන්දේ විහාරයේ දැන් විහාරාධිපතිව වැඩ ඉන්නේ නන්දවිමල හිමියන්ගේ ගෝලනමක් වන වේදෙණියේ නන්දසීල හාමුදුරුවෝය. මේ සමීක්ෂණය කළ මොහොතේ උන්වහන්සේ පිට පළාතක වැඩ සිටි හෙයින් අපි දැනට එහි වැඩ සිටින දොළුකන්දේ සංඝානන්ද හිමියන් බැහැදකිමු.


දොළුකන්ද මහා හාස්කම් ඇති තැනක්. ගමේ කිරිඅත්තලා පවසා ඇති අන්දමට සිරිලක පැරැණිම බුලත් වැල තිබෙන්නෙත් මේකේ. මේකෙ කුටි 101 ක් තිබෙනවා. අපේ ලොකු හාමුදුරුවො මේවා රැක බලාගෙන ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාවක් ආශිර්වාද පූජාවෙන් සුවපත් කළා.


උන්වහන්සේට කෙතරම් ශ්‍රද්ධාසම්පන්න පිරිස් හිටියත් ඇතැම් දේශපාලකයන් හරහට හිටියා. බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරලා තියෙනවා ඕනෑම දෙයක් ඇති වෙනවා පවතිනවා නැති වෙනවා කියලා. ඒ හිමියන්ගේ ආශිර්වාද පූජාවටත් වුණේ මේ ටිකමයි.


උන්වහන්සේ කපාපු මේ කුඩා වැව නැත්නම් මටත් මේ වැඩවසන සාමණේරයන්ටත් අද පැන් පහසුවවත් නෑ. තවමත් අපට දානෙ වරදින්නෙ නෑ. සතාසර්පයා කෙතරම් මේ රක්ෂිතයේ හිටියත් අපට කරදරයක් නෑ. මිනිසාගෙන් තමයි ප්‍රවේශම් විය යුත්තේ.


 මානවසිංහ හේරත් ගමේ වැඩිහිටියෙකි. ඔහු කී යමක් අපේ සිත සලිත කරයි.


මේ හාමුදුරුවෝ පිණ්ඩපාතෙ වැඩලා ශාසනකාමීව වැඩ හිටියා. ඒත් උන්වහන්සේ පසු කාලයක වෙනස් වුණා. :

ඒ වෙනස ගැන මම දිගින් දිගටම ප්‍රශ්න කළෙමි. 

වෙනස කියන්නෙ මුලින් හිටි අය අමතක වුණා. ව්‍යාපාරිකයො. දේශපාලකයො. සමීප කරගත්තා. එතැනින් තමයි විනාශය ළං කරගත්තෙ. හාමුදුරුවන්ට පැමිණි ජනකාය නිසා අනෙත් කටයුතු සොයා බලන්ඩ වෙලාව නැති වෙන්නත් ඇති.


ජනතාව ඇදී එන විට තම හරකාබාන ගෙවල් දොරවල් පසෙක තබා හාමුදුරුවන්ගේ සේවාවට උදව් කරන දායක කාරකාදීන්ට වැටුප් පවා ගෙවීමට දායක සභාව වරක් තීරණය කැර තිබිණ. එහෙත් එසේ වැටුප් නොලැබ වැඩ කළ පිරිත් නූල් ඔතන්නකු වූ තෙන්නකෝන් මහතා අපේ අවධානය තවත් පසෙකට යොමු කළේය.


එදා ජනතාවට පිරිත් නූල් බඳින්ඩ මොන තරම් නූල් ඔතන්න ද මහත්තයා. මාත් පන්සලෙන් දෙන දෙයක් කාලා නූල් එතුව එකමයි වැඩේ. හැබැයි! සල්ලි ගත්තෙ නෑ. පස්සෙ පස්සෙ හාමුදුරුවන්ගෙ මේ දියුණුව ඉවසන්න බැරි පිරිසක් පහළ වුණා.


ඔහුගේ බිරිය බණ්ඩාර මැණිකේ හඬ අවදි කළාය


මහත්තයො. හාමුදුරුවො බලසම්පන්නයි. ඒ පිරිත් පැන් දිව්‍ය වතුරක්. අපේ ගොයම් වගාවට කීඩැවන්ගෙන්, ගොයම් මැස්සන්ගෙන් හානි වන කොට ඒවා වළක්වන්න හාමුදුරුවො පිරිත් පැන් ආශිර්වාද කරලා දුන්නා. පිළිගන්න! අපට කෘමිනාශක ගහන්ඩ සල්ලි නෑ. අපි කන්න කීපයක් සාර අස්වැන්න ගත්තෙ හාමුදුරුවන්ගෙ පිරිත් පැන් වතුරින්. හාමුදුරුවො ඒ පූජා කරනකොට මේ ගමේ කඩවල එක බිත්තරයක් විකිණෙන්නෙ නෑ. මස් මාළු ගැන කවර කතා ද මේවාට පිරිසක් පෙළ ගැහුණා මහත්තයො.


සමහර දේශපාලකයන් හාමුදුරුවන්ගේ කුටියට ගැහැනු ඇඳුම් පවා ගෙන ගොස් දමන ලදැයි නම් හෙළි නොකළ කිසිවෙක් කියති


“පතිරූප දේශ වාසොච” යන නියමයට අනුව උන්වහන්සේ දොළුකන්ද අත හැර වැඩියේය. උන්වහන්සේ අපවත් වී යැයි කියුවත් අපට සෑහෙන්නට බැරිය. අපි විශ්වාසදායක ආරංචි මාර්ග ඔස්සේ ගවේෂණයේ යෙදෙමින් උන්වහන්සේ හමුවීමු.


“විළඳකට්ටිය” පුරා විද්‍යා ස්ථානය පිහිටියේ කරුවලගස්වැව පසුකැර ගොස් 13 කණුවෙන් හැරි අනුරාධපුර පාරේ සැතපුම් 16 ක් පමණ ගිය තැනයග එතැනින් මහ කැළයේ පටු දුෂ්කර පාරකින් අපි ඒ අරණට ඇතුළු වීමු


උන්වහන්සේ වන අලි මැද පිහිටි මේ අරණේ තවත් වයෝවෘධ තපෝවෘධ හිමිනම කීප දෙනෙකු හා වෙසෙයි. දානය පවා වළකින වේලාවන් ඇත. එතැනින් කරුවලගස්වැවට ඒමට උන්වහන්සේට අද ප්‍රාඩෝ නැත. තම මෑණියන් කැඳවා එහි වෙනම කුටියක රඳවා ගත් අප හිමියන් ඉතා අල්පේච්ඡ දිවියක් ගත කරනු මම සියැසින් දුටිමි. කුඩා වැවකට ඉහළින් බැඳි දිරා ගිය දඬුවැටකින් එගොඩ වී උන්වහන්සේ කුටියට පිවිසෙනු මම දකිමි.


ඔබ වහන්සේ අද මේ විදියට වන වැදිලා ඉන්නෙ ඇයි ?


අරණ්‍යගත භික්ෂුවක් ලෙස සිටීමයි වැදගත් කියා මා සිතුවා. වනවාසී භික්ෂුවකට බණ භාවනා නිහඬව වැඩිය හැකියි. ඒකට සුදුසු තැනකට මා පැමිණියා.


ඔබ වහන්සේ ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාවකට ආශිර්වාද කළ හිමිනමක්. හිටි ගමන් ඒක නැවතුණේ


ලොව්තුරා බුදුන් දෙසු පංචශීල ප්‍රතිපත්තිය මිනිසුනට පුහුණු කැරවීම හා ඔවුනට අනන්ත අප්‍රමාණ බුදු ගුණේ ශාන්තිය ලබාදීමයි මා කළේග දුප්පත් අහිංසක මිනිසුනට තම කුඹුරට හේනට වන වගාවට වන හානිය පිරිතෙන් වළකන්න පුළුවන්ග ඒ කටයුත්තයි මා මුලදි පටන් ගත්තේග පසුකාලීනව ඔවුන්ගේ ලෙඩ දුක පවා මේ පිරිත් පැනින් සුවපත් වුණා.


ඔබ වහන්සේ ගේ අද වයස කීය ද ? ඇස්වල අසනීපයක් තිබෙනවා කියලා ඒ කාලෙත් ප්‍රචලිත වුණා.


මට වයස 57 යි. මගේ එක ඇසක් දැන් පෙනෙන්නෙම නැති තරම්. මේක සංසාරගත අකුසල කර්මයක් පලදීමක්.


එක් ආත්මයක කුරුල්ලෙකුට කෝටුවකින් ඇසට ඇනීමෙන් ඔබ වහන්සේට එහෙම වුණා කියලා ඔබ වහන්සේම ප්‍රකාශ කැර තිබෙනවා.


මට එහෙම හැ‍ඟෙනවා. එහෙම දැනෙනවා. බුදුරජාණන් වහන්සේටත් ලෝහිත පක්කන්ධිකා (ලේ අතීසාරය) රෝගය හැදුණා කලන්තෙ හැදුණා ඔළුව කැක්කුම හැදුණා අගසව් හිමියන් අතර සිටි මුගලන් තෙරුන්ටත් අවසානයේ සොරු පහර දුන්නා උන්වහන්සේගේ ඇට සුණුසහල් තරමට කෙටුවා


චන්ද්‍රිකා වැවටත් වතුර බවුසර්වලටත් ඔබ වහන්සේ පිරිත් කළා කියන්නෙ ඇත්තද ?


සමහර දේ ඇත්තයි සමහර දේ කටකතා. මං බුද්ධ පාරමිතා ආශිර්වාද පූජාව කරනකොට මගේ අත ඒ පිරිත් පැන් බඳුනේ තබන්ඩ වෙනවා ලක්ෂ ගණන් මිනිස්සු එනකොට ඒක කරන්නෙ කොහොම දරෑ වතුර බවුසරවලටනම් පිරිත් පැන් එකතු කළ බව ඇත්ත ඒත් ඔය වැව් මං කවරදාවත් පිරිත් කළේ නෑ.


ඔබ වහන්සේට දොළුකන්දෙදි රන්කොතක් හමුවුණා පසුව එය පුරා විද්‍යාවට බාර දී නැවත ප්‍රදර්ශනයට ඉල්ලු වෙලාවක පුරා විද්‍යාවෙන් ගෙනාවෙ බාර දුන් කොත නොවේ ද


:උන්වහන්සේ නිහඬය* මම නැවත නැවතත් ඒ ප්‍රශ්නය අසමි


මා සියල්ල අත්හැර කොත බාර දුන්නෙ ඒ රන් කොතක් ඊට වඩා දෙයක් අහන්ඩ එපා
ඇයි ඒ


මා දැන් සිටින්නෙත් පුරා විද්‍යා ස්ථානයක. අනුරාධපුරයෙන් මෙහා පුත්තලමේ මේ ස්ථානය තමයි පෞරාණික බෞද්ධ උරුමය


දොළුකන්දෙ නිධන් හාරන්ඩ යම් යම් දේ කළ බව ඔබ වහන්සේට චෝදනා තිබුණා


මේ දැන් ඉන්නෙත් ඒ වගේ වටිනා තැනෙක. මා යෝගාවචරයන්ට පැන් පහසුව පිණිස වැවක් කැපුවා එච්චරයි.
 නිධන් හාරනවානම් මේ ස්ථානයේ ඉන්ඩ මට බාර දෙයි දරෑ පුරා විද්‍යා චක්‍රවර්තී එල්ලාවල ‍නාහිමියන් මට උදව් කරනවා :මම එල්ලාවල නාහිමියන් අමතමි* උන්වහන්සේ මේ ස්ථානය රැක බලාගෙන ඉඳීමම ඒ හිමිනම කරන විශිෂ්ට කර්තව්‍යයක් බව ඒ හිමියන් මට දුරකථනයෙන් වදාරයි


ඇයිරෑ මේකට විළඳගොඩ කියන්නෙ


උන්වහන්සේ එහි ගල් කුටියකට මා කැඳවා ගෙන යයි.

 මෙතැන තමා සාලිය කුමරා අශෝකමාලා හා සැඟැවී ජීවත්වුණේ. මහ රජු ගැමුණුගේ සේනාධිපතියෙක් උදව් කරලා තියෙන්නෙ මෙතැනින් තරමක් එහා බැලුම්ගල නම් සුවිශේෂ ගලකුත් තියෙනවා. ඒකත් මේ භූමියේමයි. මහ රජුට තම පුත්‍රයා සිහසුනත් හැර දමා අශෝකමාලා සමඟ මෙහි වසන බව ආරංචි වුණා. එතුමා තම පුත්‍රයා බලන්ඩ සේනාව තරමක් ඈත නවත්වා මෙහි ආවා. ඒ වෙලාවෙ කුමරාත් කුමරිත් රජතුමාට පිළිගන්වා තිබෙන්නේ විළඳ හා මීපැණි. මේ ලැබුණු විළඳගොඩ වගේම වෙහෙර විහාර ඔබ මෙහි කරවන්ඩ ඕනෑ කියා රජතුමා පුතාට අණ දී පිටත්වුණා. ඒ නිසා විළඳගොඩ නම පටබැඳුණා. මේ භූමියේ අක්කර දහස් ගණනක්ග පුරා අතීත යෝගාවචරයන්ගේ වාස භූමියක් කියා පෙනෙනවා. කටාරම් කෙටු ගල් ලෙන් මෙහි ඕනෑ තරම්.


ඔබ වහන්සේ රත්රන් එකතු කළ කතාව ඇත්ත දරෑ ඔබ වහන්සේගේ දායකයො වංචාකාරී වැඩ රැසක් කළාලු


මා රන් කොතක් හදන්ඩ රත්තරන් එකතු කළ කතාව ඇත්ත. දායකයො රන් මාල වළලු දැම්මට වැඩියෙන් තිබුණේ ඉමිටේෂන් බඩු. ඒ රන් කොත මං දොළුකන්දෙම ආරක්ෂාකාරීව තැබුවා. ජනතාවට සුව පහසුව සලසන්න මට ඉඩක් ලැබුණේ නෑ. මං කවරදාවත් සල්ලි අල්ලන්නෙ නෑ. සල්ලි අපට අකැපයි. මුදල් ලැබුණානම් ඒවායින් ප්‍රජා කටයුතු විතරයි කළේ


මකුල්වැව හදපු ගෙවල් 30

හාමුදුරුවන් සාදා දුන් නිවෙස්


ඒක මහත්තයා දැක්ක ද ? ඒකත් කරන්ඩ දුන්නෙ නෑ


ඔබ වහන්සේ ළඟ තිබුණු වාහන දැන් කෝ
සියල්ල අනිත්‍යයි. මා ඒවා ද ලැබුණු අනෙකුත් දේවලුත් දන් දීලා ආවෙ


ඔබ වහන්සේගේ මෑණියො මේ කැලේ රඳවාගත්තෙ ඇයි


අම්මා අසනීපයෙන්. ඇය බලාගන්නෙ අපේ ඥාතිවරියක්. අද අම්මාට බෙහෙත් ගන්ඩ කරුවලගස්වැවට යන්ඩ ත්‍රීවිලරයට රුපියල් 1100 මා සොයාගන්නේ අමාරුවෙන්. මා කෝටි ගණන් හම්බ කළානම් මෙහෙම ඉන්නව ද?  උන්වහන්සේ වැඩවසන ලෙන වවුල් ගඳය දාන මාන පවා මෙහි ගෙන ඒමට බොහෝ දුක් විඳිය යුතුය.


ඇයි මේ තරම් දුෂ්කර තැනකට ආවෙ වන සතා සීපාවාත් ඉන්නවා නේද


ඒ අයගෙ ගෙදරට අපි ඇවිත් ඉන්නෙ. ඒ අය ඒත් අපට කරදර කරන්නෙ නෑ. මාත් අනෙක් භික්ෂුන් මුල් කාලෙ පිණ්ඩපාතෙ වැඩලා ජීවත් වුණා. අද දායකයො කීප දෙනෙක් එනවා. අපේ හිමිනමක් එක් වතාවක් දහවල් උදේ දානය නැතිව පුත්තලමටත් වැඩියා. උදේට ලැබුණු දානෙ දවල්ටත් වළඳලා හිටපු දවස් තියෙනවා.


ඔබ වහන්සේට අද සාලියවැව පොලීසියෙන් ආරක්ෂාව ලැබිලා කියලා ආරංචියිග ඒක කොහොම ද වුණේ ?


මෙහි ධන නිධාන කඩන්න සමහරුන් මාන බලන නිසා අතිගරු ජනාධිපතිතුමා මගේ ආරක්ෂාවට රැකවල් දුන්නා. එතුමාත් එල්ලාවල හාමුදුරුවොත් මා සිටි තැන මෙතෙක් දැන සිටියා.


දැන් ආශිර්වාද පූජාව කළහොත් බලයක් නැද්ද


එහෙම වෙන්නෙ කොහොමද බුදු ගුණ අනන්තයි අප්‍රමාණයි. ඒ බලය සදාකාලිකයි. ඒ ආශිර්වාද බලය තවමත් එහෙමමයි


මේ ලිපිය බලලා මිනිස්සු මේ කැළයට ආවොත්


කවරදාවත් මා කිසිවකුට වෛරී හිතින් බලන්නෙ නෑ. මෛත්‍රි සිතින් කටයුතු කරනවා. උදව් බලාගෙන එන අයට එහෙම කරන්ඩ හොඳ නෑ. ඒත් විවේකීව වන සෙනසුනේ ඉඳීමට මං මනාපයි



උපාලි සමරසිංහ

Tweet

Tweet

Tweet

Tweet

රජ සබයට ගිය බල්ලා

පන්සිය පණස් ජාතක පොතේ කුක්කුර ජාතකය ඇසුරෙන් ලියැවිණ. මෙහි බෝසත් බලු පතියා ය.


සුදු අශ්වයන් සිව් දෙනකු විසින් ඇදැගෙන ආ අලංකාර රිය මාළිගා අංගණයෙහි නතර කැරිණ. අශ්වයන් මුදා ලූ රථාචාර්ය තෙමේ රාජකීය රථය මාළිගා අංගණයෙහි ම තිබෙන්නට හැරියේ ය.

පසු දා පිබිදුණු නුවර වැසියනට ඉවසුම් නොදෙන දුගඳක් දැනිණ. නැහැ පුඩු හකුළුවාගනිමින් “මේ කුමක් දැ?” යි ඔවුහු විමසූ හ.

රාජකීය රථයේ අසුන්වල වූ සම් සහ සම්පටි ඉරී, කොට්ටාවල පුළුන් ඉවතට වැටී තිබිණ. දුගඳ නැගුණේ තෙමුණු සම් කැබැලිවලිනි.

‘මේ අපරාධය කළෝ කවුරු ද?’ රාජ උදහසින් අපට මිදුමක් නම් නැහැ.’ මුරකරුවෝ සිතූ හ.

සුවඳ දුමින් පිරුණු, සුවඳ දිය විසුරුණු, විසිතුරු කුටියෙක සැතැපී සිටි රජුට මේ දුගඳ නොදැනිණ. පිබිදුණු පසු ඔහුට ළං වූ කුමරියක් රියට වූ විපත හෙළි කළා ය.

ප්‍රධාන ආරක්ෂක නිලධාරියා රජු ඉදිරියේ පෙනී සිටියේ ය.

“රජතුමනි, රාජකීය රථයේ ආසන බල්ලන් විසින් වනසලා.”

“බල්ලන් විසින්?”

“එහෙමයි. ඊයේ රෑ වැස්සට රථයේ ආසනවල හම් සහ හම්පටි තෙමිලා - පෙඟිලා. දුගඳ හමන විට බල්ලන් පැමිණ ඒවා කාලා.”

රජු රිය නැරැඹුවේ ය. ඔහුගේ නැහැය ද හැකිළිණ. තෙත පුළුන් කුට්ටි සහ ඉරුණු සම් කැබැලි ඔහුට පෙනිණ.
“උදේ දැකිය යුතු දෙයක් නොවෙයි නුඹලා මට පෙන්නුවේ!” රජුගේ දත් සැපෙන හඬ ඇසිණ.
රාජ පුරුෂයෝ වෙවුලන්නට වූ හ.

“වහා ම මේ රථය වඩුවන්ට දෙනු. පිටිනුවර එක බල්ලකුත් ජීවත් ව සිටිනු මා දුටුව හොත් නුඹලාට ද ජීවත් වීමට ඉඩ නොලැබෙන බව දැනගනිව්! වහා ම, වහා ම පිටිනුවරට යව්! ඒ රාජ ද්‍රෝහීන් සමූල ඝාතනය කරව්!” රජ අණ නිකුත් විණි.

“ඒ අණ නිවැරැදි යි,” රජු පසුපසින් ආ පුරෝහිතයා ද කී ය.

රාජ පුරුෂයෝ දුනු-හී ද ගල්-මුගුරු ද ගෙන පිටිනුවරට දිවූ හ.

මේ රජ අණ නොදත් බල්ලෙක් බියෙන් සැකයෙන් තොර ව වීදිය දිගේ ගමන් කළේ ය. ඈත දිව එන රාජ පුරුෂයන් පෙනුණ ද ඌ ඔවුන් පිළිබඳ ව නො සිතී ය.

“අන්න රාජ ද්‍රෝහියෙක්!” රාජ පුරුෂයෙක් කෑගැසී ය.

බලු හිස මතට මහ මුගුරක් වැටිණ. හීන් කෙඳිරියක් නගමින් ඌ තවත් අඩි හත-අටක් දුරට ගියේ ය; පා පැකිළ වැටුණේ ය. යළි හිස එසවුණේ නැත.

“ඔන්න එක රාජ ද්‍රෝහියෙක් ඉවර යි!” මුගුරු පහර දුන් පුරුෂයා සතුටින් කෑගැසී ය.

යමක් කටින් ඩැහැගත් බලු පැටියෙක් පටු වීදියක් දිගේ දිව ගියේ ය.

“අන්න, අන්න රාජකීය රථයේ සම් කැබැල්ලක් ගෙන යනවා. පුංචි රාජ ද්‍රෝහියෙක්.” රාජ පුරුෂයෙක් ඇඟිල්ල දික් කළේ ය. හී සරයක් පුංචි බලු හිස සිදුරු කළේ ය. නැගුණේ මඳ කෙඳිරියක් පමණි. බලු පැංචා ඇද-වැටිණි. දෑස පියවිණි.

“බඩුත් එක්ක හොරු අහු වුණා.”

දුන්න ගත් පුරුෂයා බලු පැටියාට ළං විය. ඒ කුඩා මළ සිරුරු මුවෙහි වූයේ මස් කෑල්ලකි.

පැටියා සොයා ආ මව ඔහු නොදුටුව ද මුගුරු පහරකින් පරලොව දුටුවා ය.

පිටිනුවර මිනිස්සු කැලඹුණහ. තැන තැන වැටුණු බලු මළ සිරුරු පෙනිණ.

“මොකක් ද මේ බලු සංහාරේ?” ඔවුහු ඇසූ හ.

“රජ අණ - රජ අණ. ප්‍රශ්න කරන්න එපා!” රාජ පුරුෂයෝ ගුගුළහ. “බල්ලෝ රජතුමාගේ රථය වනසලා.

උන් රාජ උදහසට ලක් වෙලා.”

මිනිස්සු යළි ප්‍රශ්න නො කළහ; කරබාගෙන සිය කටයුතුවල යෙදුණහ.

‘අපට මොක ද? ඕක බල්ලන්ගේ ප්‍රශ්නයක් නේ’ ඔවුහු සිතූ හ.

එහෙත් බල්ලෝ භීතියෙන් ඇවිස්සුණහ.

“මොකක් ද මේ අපේ වර්ගයාට
සිදු වන්නේ? දුටු දුටු තැන අප මරන්නට රජතුමා නියෝග කරලා,” බල්ලෙක් තවත් බල්ලකුට කී ය.

“මහ සොහොනේ සිටින අපගේ නායකතුමා හමු වෙමු. මේ විපත ගැන කියමු,” අනෙක් බල්ලා යෝජනා කළේ ය.

පිටිනුවර මහ සොහොන් බිම බල්ලන් දහසක් වෙසෙන තැනකි. ඔවුන් විසින් තෝරාගැනුණු නායකයෙක් එහි විය. ඒ නායක තෙමේ තැන්පත් ය; කාරුණික ය; සිය පිරිසේ කිසිවකුට ගැටුමකට, කලහයකට, ඉඩ නොලැබෙන පරිදි දැහැමින් සෙමෙන් පාලනයෙහි යෙදෙන්නේ ය.

පිටිනුවර බල්ලන් දෙදෙනා හෙළි කළ පුවත නිසා සොහොනේ බල්ලෝ ද කැලඹුණහ.

“පිටිනුවර බලු මළ සිරුරු සිය ගණනක් මා දුටුවා. රාජ පුරුෂයන් දුනු-හී ගෙන, කඩු-මුගුරු ගෙන අප ලුහු-බඳිනවා. එහෙන්-මෙහෙන් පැන අපි ඔබතුමා හමු වීමට ආවා,” බල්ලෝ නායකතුමාට කී හ.

ඒ මොහොතේ ම තවත් බල්ලෝ කීප දෙනෙක් සොහොනට ආ හ.

“පස්සෙන් ඊතල එනවා; ගල්-මුගුරු වැටෙනවා. අපේ වර්ගයා විනාශ යි,” හති හලමින් එක බල්ලෙක් කී ය.
“රාජ පුරුෂයෝ මේ ළඟට ම ආවා. උන් කැලේ පාරවල් සොයාගන්න බැරි ව යන්න ඇති. ඒත් මට බය යි. උන් කොහොම හරි මෙහාටත් ඒවි,” පිටිනුවරින් ආ බලු මහල්ලෙක් කී ය.

සොහොන් වැසි බල්ලකුට තැතිගැන්මක් ඇති විය:

“ආරක්ෂාව පතා නුඹලා අප සිටින තැනට එනවා. රාජ පුරුෂයන් එය දැනගත් විට අපටත් මෙහි වසන්නට ලැබෙන්නේ නැහැ.”

බලු නායකතෙමේ ඔවුන් නිහඬ කළේ ය:

“ආරක්ෂාව සඳහා පැමිණි සියලු දෙනා අපි සාදරයෙන් පිළිගන්න ඕන. ඔවුනට අනාථයන් වන්නට ඉඩ දෙන්නට එපා. ඔවුන් අපේ ම අය. මේ භීෂණය දුරු වන තුරු ඔවුන්ට අප සමග ජීවත් වන්නට ඉඩ දෙමු. ඒ අතර අපි විසඳුමක් සොයාගන්න ඕනෑ.

“රජතුමා අපේ වර්ගයාට සතුරු වූයේ ඇයි?” නායකයා පිටිනුවරින් ආ අයකුගෙන් ඇසී ය.

“දවසක් රජතුමාගේ නිල රථය මාළිගාවේ අංගණයේ තිබිලා වැස්සට තෙමිලා. රථයේ ආසනවල තෙමුණ හම් බල්ලන් කෑවලු. රජතුමා කෝප වෙලා නියෝග කළා ලු බලු සංහාරය පටන් ගන්න.”

“නුවර දොරවල් වැහුවට පස්සෙ පිටිනුවර කෙනකුට ඇතුළට යන්න පුළුවන් ද?”

“පුළුවන්කමක් නැහැ නායකතුමනි, මා දිනක් රාත්‍රියක ඇතුළු නුවරට යෑමට තාප්පය වටේට ම ඇවිද්දා. හැම තැන ම මුරකාවල්. මීයකුට රිංගන්න පුළුවන් තරමේ සිදුරක් වත් නැහැ. මීයෙක් නම් තාප්පෙට උඩින් පනීවි - බල්ලන්ට ඒ හපන්කම් බැහැ.”

“ඇතුළු නුවරත් බල්ලන් ඉන්නවා නේද?”

“එහෙමයි. රජතුමා සමග දඩයමේ යන බල්ලන් ඉන්නවා.”

“ඒ කියන්නෙ කීන බල්ලො?”

“එහෙමයි. එක දවසක දවාලක මා ඇතුළු නුවරට ගියා. මාළිගාවේ සඳලුතලවල කීන බල්ලන් සිටිනවා මා දැක්කා.”

නායකයා හිස සලමින් යමක් සිතුවේ ය. ඔහු සිය සගයන් රැස් කළේ ය.

“පිටිනුවරින් ආ අය අපේ ම වර්ගයේ අය බව, අපේ ඥාතීන් බව අමතක කරන්න එපා. ඔවුන්ට කළ හැකි සියලු සත්කාර කරන්න. තවත් ටික දවසකින් ඔවුන්ට ආපසු පිටිනුවරට යන්නට ලැබේවි.”

සගයෝ නායකයාගේ බස පිළිගත්හ. එහෙත් ඔවුන්ගේ සිත බියෙන් පිරී තිබිණ. ‘රජුගේ හී සර වන ළැහැබට ඉහළින් හා පහළින් යම් මොහොතක සොහොනට පැමිණිය හැකි යි’ ඔවුනට සිතිණ.
නායක බලු තෙමේ සොහොන් බිම මැද වූ ගල් තලාවේ වැතිර සිතන්නට විය:

‘මේ රාජ නීතිය හරි ම අසාධාරණ යි; අයුක්තිසහගත යි. දඬුවම් නිවැරදිකරුවන්ට යි, වැරදිකරුවන්ට සැලකිලි. රාජකීය රථයට සිදු වූ දේ සොහොනේ සිටින මට පෙනෙනවා. එහෙත් එය මාළිගාවේ සිටින රජුට පෙනෙන්නේ නැහැ. ඔක්කොම වැරදිවලට දඬුවම් ලැබෙන්නේ ලොක්කන් සමග සමීප බව නැති පිටිනුවර සිටින අහිංසකයන්ට යි. ‘පහත් තැනින් යයි ගලා ජලේ’ කීවා නේ. මා රජතුමා හමු වී, ඇත්ත පහදා දෙනවා.’
ඔහු ගල්තලාවෙන් බැස සගයකුට සිය සිත හෙළි කළේ ය.

“නායකතුමනි, සොහොන් බිමෙන් පිටතට යෑම ගැන නම් සිතන්නට එපා! රාජ පුරුෂයන් වියරු වැටිලා. උන් පිටිනුවර බල්ලන් සොයනවා. පිටතට ගියොත් ආපසු එන්න ලැබෙන්නේ නැහැ. ඔබතුමාගේ ගුණ-යහපත්කම් උන්ගේ ඊතල-මුගුරුවලට පේන්නේ නැහැ,” සගයා කී ය.

“මා හිතනවා ඔය ගමනේ දී මට කිසිදු උපද්‍රවයක් වන්නේ නැහැ. මා යන්නේ යහපත් අරමුණක් ඇති ව, සියලු අහිංසකයන්ගේ ජීවිත රැකගැනීමේ පරමාර්ථයෙන්.”

නායකයා ඇතුළු නුවරට යන පුවත සොහොන් බිමේ පැතිරිණ.

“නායකතුමනි, ඔබතුමාට පිටිනුවර වීදියක අඩියක්-දෙකක් වත් යන්නට ලැබෙන්නේ නැහැ,” බලු මහල්ලෙක් කී ය.

බොහෝ දෙනකුගේ ඇස්වලට කඳුළු නැගිණ.

“මිත්‍රවරුනි, මගේ අරමුණේ පිවිතුරු බව, උතුම් බව සැබෑ නම් මට අනතුරක් නොවී, ඒ අරමුණ ඉටු කරගෙන එන්නට ලැබෙනවා. මා එන තුරු සන්සුන් ව, සාමකාමී ව ඉන්න,” නායකයා ගමන අරඹමින් කී ය.
සොහොන් දොර තෙක් සිය නායකයා කැටුව පිරිස ගමන් කළහ.

“ඔබතුමාගේ ගමන සරු වේ වා! නිවැරැදි අපට සාධාරණය ඉටු වේ වා!” ඔවුහු පැතූ හ.

බලු නායක තෙමේ පිටිනුවර වීදි ඔස්සේ නුවර මහ දොරටුව දක්වා ගියේ අවට වූ සිය වර්ගයාගේ මළ සිරුරු කීපයක් ද දුටුවේ ය. දුනු-හී, අසිපත් ගත් අත් ඇති රාජ පුරුෂයනට මේ නායකතුමා ගමන් කරනු නොපෙනිණ.

මහ දොරටුවේ රැකවල්ලු ද කරබාගෙන සිටියහ. ඔහු මාළිගා අංගණය මැදින් ගියේ, සුවිසල් මැඳුරක සඳලුතලෙහි කීන බල්ලන් සිටිනු ද දුටුවේ ය.

‘සැප සේ වැඩුණු අපගේ වර්ගයේ ම අය. එහෙත් ඔවුන් සිටින්නේ රජු වෙනුවෙන් අහිංසකයන් දඩයම් කිරීමට යි. ඒ සඳහා ඔවුන්ට රජුගෙන් රජ සැප!’
මෙසේ සිතමින් ගිය ඔහු රාජ මාළිගාවට ද ඇතුළු විය.

ඉදිරිපස දිගු ශාලාවකි. එහි විසිතුරු භාණ්ඩ තැන්පත් කර තිබිණ. පහළ බිතු කොටස කැටපත් පුවරුවලින් සරසා තිබිණ. බලු නායක තෙමේ සිය පිළිබිඹුව දැක මඳක් විමසිලිමත් වූයේ ය. මුහුණේ වූයේ විඩාව මිස බියක සැකයක ලකුණු නො වේ. ඒ ශාලාව කෙළවර විසල් දොරටුවකි. එහි ඇතුළට ගිය විට පෙනුණේ රාජ සභාව ය.

සිංහාසනාරූඪ ව සිටි රජු ඇමැතිවරයකුගේ බසට කන් දෙනු බලු නායකයාට පෙනිණ. පුරෝහිත බමුණා ද, ඇමැතිවරු කීප දෙනෙක් ද, සෙන්පතිවරු ද, දිලෙන අසිපත් ඉහළට නගාගත් අත් ඇති රාජපුරුෂයෝ ද එහි වූ හ. ඔවුන්ගේ ඇස්වලට ගොදුරු නොවූ බලුපතියාණෝ නරපතියාණන්ගේ සිහසුන යටට වැද මඳ විවේකයක් ගන්නට සිතී ය.

එක් රාජපුරුෂයකුගේ ඇසට සිහසුන යටට රිංගාගත් බලුපතියා පෙනිණ. ඔහු මුගුර ගෙන බලුපතියා පිටතට ගැනීමට සැරසුණේ ය.

“ඌ පිටතට ගන්න එපා,” රජු කී ය.

බලුපතියා ද නරපති අසුන යට වැතිර ඇමැති දෙසුමට සවන් දී සිටියේ ය.

“මහරජතුමනි, පිටිනුවර වැසියන් කැරලි නොගසන-එක ගැන මට පුදුම යි! ඔවුන් විරුද්ධ වන්නේ බලු සංහාරයට නො වේ; තැන තැනැ දමා ඇති බලු මළ සිරුරුවල දුර්ගන්ධයට යි. රාජ පුරුෂයන්ට අණ ලැබී ඇත්තේ උන් මරා-දැමීමට පමණ යි. මළ සිරුරු වළ දැමීමට නියෝගයක් නැහැ. පිටිනුවර මහා පරිසර දූෂණයක් සිදු වෙනවා. වසංගත රෝග බිය ද ළඟ ළඟ ම එනවා. දැන් පිටිනුවර පණ ඇති එක බල්ලෙක් වත් නැහැ. උන් මහ සොහොනට ගොස් සැඟවුණු බව මට මේ දැන් සැල වුණා.”

වැතිර සිටි බලුපතියාගේ හිස එසවිණ; සවන් පත් දික් විය.

“මේ නිසා රජතුමනි, රාජ පුරුෂයන් වහා සොහොන් බිමට ද යැවිය යුතු යි. නැති නම් අපගේ සම් ද උන් කා-දමනු ඇති.”

රජු ඇමැතියකු දෙස බැලී ය.

“සියලු බලු මළ සිරුරු සොහොනට ගෙන ගොස් ගිනි තැබීමටත්, සොහොනේ සිටින බල්ලන් ද, ඒ ගිනි ගොඩට ම දමා මැරීමටත් නියෝග කරමි.”

රාජ සභාවේ කටයුතු අවසන් විය.

නරපති සිහසුනෙත් බසින්නට සැරසුණි.
බලුපති සිහසුන යටින් පිටතට පැමිණ රජුට නමස්කාර කළේ ය.

“මහරජතුමනි,” ඔහු, රජුගේ දෑස තමා දෙසට ඇදගත්තේ ය.

“ඇයි? මොක ද?” රජු නොමනාපයෙන් මෙන් ඇසී ය.

“ඔබතුමා සමග සාකච්ඡා කිරීමට මට කාරණයක් තියෙනවා.”

රජු යළි සිහසුනේ හිඳගති.

නිවෙස් කරා යෑමට සැරසුණු පුරෝහිත බමුණා ද, ඇමැතිවරු ද, සෙන්පතිවරු ද යළි සිය අසුන්වලට බර දුන්හ.

“මොකක් ද කාරණය?” රජු ඇසී ය.

“අපේ වර්ගයා ඝාතනය කිරීමට ඔබතුමා නියෝග කරලා තියෙනවා. ඒක සාධාරණ නියෝගයක් නො වෙයි.”

“කොහොම ද ඒක අසාධාරණ වෙන්නෙ? මගේ රථයේ ආසනවල හම් බල්ලන් විසින් කා-දමා විනාශ කරලා. ඒක රාජ ද්‍රෝහි අපරාධයක්! මා කළේ සාධාරණ නියෝගයක්.”

“ඔය නියෝගය සෑම බල්ලකුට ම වලංගු ද?”

“නැහැ මාළිගාවේ සිටින අපේ කීන බල්ලන්ට ඔය නීතිය වලංගු නැහැ.”

“ඔබතුමා දඬුවම් දෙන්නේ තමන්ගේ අය බේරලා. පිටිනුවර අයට පමණ යි ඔය නීතිය වලංගු. ඉතින් මා ඒක නේ කීවේ ඔය නීතිය අසාධාරණ යි කියල. හොඳයි රජතුමනි, මේ අපරාධය කළේ පිටිනුවර බල්ලන් බව ඔබතුමා හරියට ම දන්නවා ද?”

රජු සබය දෙස බැලුවේ ය. ඇමැතිවරු උඩ-බිම බැලූ හ. පුරෝහිත බමුණා හිස කැසී ය.

“මූ නම් යකාගේ බල්ලෙක්!” පුරෝහිත දත්මිටි සැපුවේ ය.

“පිටිනුවර බල්ලන්ම ඔය අපරාධය කළ බවක් මා හරියට ම දන්නේ නැහැ,” රජු පිළිතුරු දුන්නේ ය.
“හරියට ම දන්නේ නැති ව වරදකට දඬුවම් දෙන්නෙ කොහොම ද? ඔබතුමා ළඟ සිටින බල්ලන් ගැන සැක කරන්න බැරි ද?”


“ඒ අපේ මාළිගාවේ අප සමග සිටින අය. ඔවුන් ගැන අවිශ්වාසයක් නැහැ.”

“ඔබතුමා පක්‍ෂපාති ව තීරණ ගන්නවා. සමහර විට ඔය අපරාධය කළේ ඔබතුමාගේ කීන බල්ලන් විය හැකි යි.”

“මා එසේ සිතන්නේ නැහැ.”

“නොසිතන්නට සාධාරණ හේතුවක් තියෙන්න එපා යැ?”

“හේතුවක් නම් නැහැ.”

“හරි ම කණගාටු යි රජතුමනි, රාජ නියෝගයකට
සාධාරණ හේතු තිබිය යුතු යි. නැත් නම් ජනතාවට රජයෙන් යුක්තිය ඉෂ්ට වෙන්නෙ කොහොම ද? හේතු නැති ව පැනවූ මේ නියෝගය අසාධාරණ බව මම ඔබතුමාට නැවතත් කියනවා.”
“පිටිනුවර බල්ලන් මෙය නොකළ බව ඔබට කිව හැකි ද?”

“එහෙමයි රජතුමනි, රාත්‍රි කාලයේ පිටිනුවර කිසිවකුට මේ නුවරට ඇතුළු වීම අපහසු යි. මීයෙක් වුණත් එන්න ඕන තාප්පයට උඩින්.”
පුරෝහිතයා නැගිට්ටේ ය:

“රජතුමනි, පුරයේ සිට වතුර ගලා බසින ඇළ මාර්ගයෙන් බල්ලන්ට ඇතුළට එන්නට පුළුවනි.”
බලුනායක තෙමේ මඳ සිනාවක් පාමින් පුරෝහිතයා දෙසට හැරුණේ ය.

“කුණු කඳු ගොඩගැසුණු පල් වතුර පිරුණු මේ ඇළ ඔස්සේ බල්ලකුට එන්නට හැකි දැ යි රාජ පුරුෂයකු යවා බලන්න රජතුමනි, එන්න බැහැ. කිසිවක් නොසොයා නොබලා පැනවූ නීතිය නිසා අහිංසක ජීවිත දහස් ගණනක් දැනටමත් විනාශ වෙලා.”

“නුඹ කියන්නේ මේ අපරාධය කළේ අපේ කීන බල්ලන් ය කියල ද?”

“එහෙම යි.”

“ඔප්පු කළ හැකි ද?”

“එහෙම යි. මා එය ඔප්පු කරනවා. මෝරු වතුරත්, ඊතණ ටිකකුත් දෙන්න.”

නරපතියා, බලුපතියාට ඒවා සැපයී ය.

“මෝරු වතුර සමග ඊතණ මුසු කොට ඔබතුමාගේ සුරතලුන්ට පොවන්න.”

කීන බල්ලෝ සඳලුතලවලින් බැස රාජ සභාවට පැමිණියහ. උන්ගේ සාඩම්බර ගමන, ආඩම්බර බැල්ම බලු නායකයාට පෙනිණ.

රාජ පුරුෂයෝ මෝරු ඊතණ මිශ්‍රණය කීන බල්ලන්ට පෙවූ හ.

“අපි දැන් මේ ඇත්තන් සමග මාළිගා අංගණයට යමු,” බලුපති, නරපතිට කී ය. නරපතියා සිහසුනෙන් බැස්සේ ය. පුරෝහිත ද ඇමැතිවරු ද, සෙනෙවිවරු ද ඔහු සමග මාළිගා අංගණයට ගියහ. බලුපතියා නරපතියා අසලට වී කීන බල්ලන් දෙස විමසිල්ලෙන් බලා සිටියේ ය.

එක් කීන බල්ලෙක් “ඕහ්... ඕහ්...” හඬක් නැගුවේ ය. උගේ කට ඇරිණ. දිව එළිය වැටිණ. තවත් බල්ලන් කීප දෙනකුගෙන් ද ඒ හඬ ඇසිණ. උන්ගේ මුහුණුවල පීඩාකාරී රෝගී පෙනුමක් ඇති විය. පුරෝහිතයා බලු නායකයා දෙස බැලී ය. ‘නුඹ අපේ සුරතලුන්ට වස පෙව්වා’ යන අදහස ඔහුගේ සිතට නැගිණ; දිවට නොනැගිණ.

එක් කීන බල්ලකුගේ කටින් සෙම ගුළියක් වැටිණ. ඒ සමග කළු පැහැති යමක් ද විය.
“අන්න රජතුමනි, අන්න...” බලුපතියා නරපතියාට එය පෙන්වූයේ ය.

නරපති හිස බිමට නැඹුරු විය.

“සම් කැබැල්ලක්!”

පුරෝහිත මුහුණ රතු විය.

අනෙක් කීන බල්ලෝ ද සෙමගුළි සමග සම් කැබලි පිටතට දැමූ හ.
පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා රජු දෙස බැලී ය. රජුගේ මුහුණ කෝපයෙන් පිපිරෙමින් තිබිණ.
‘ඒ කීන බල්ලන් නිසා උපන් කෝපයක් නො වෙයි. දැන් අප ද රාජ උදහසට ලක් විය හැකි යි,’ පුරෝහිතට සිතිණ.

යළි රාජ සභාව රැස් විය.

“බලු නායකතුමන්ට අසුනක් පනවනු” යි රජු රාජ පුරුෂයකුට අණ කළේ ය.

“එපා රජතුමනි, අපට අසුන් නුහුරු යි,” කියමින් බලුපතියා බිම හිඳගත්තේ ය.

“ඔබ වෙසෙන්නේ කොතැන දැ යි අසන්නට වත් මට බැරි වුණා,” රජු සිහසුනේ හිඳගනිමින් කී ය.
“පිටිනුවර මහ සොහොනේ බල්ලන් දහසක් සමග මා ජීවත් වෙනවා. ඔබතුමා ඇති කළ භීෂණය නිසා පිටිනුවර බල්ලන් ද දහසක් පමණ දැන් එහි සැඟවී සිටිනවා.”

රජුගේ දෙතොල සැලෙනු ද, එහෙත් හඬ නොඑනු ද සබයට පෙනිණ. රජ බිසව රන් කෙණ්ඩිය ගෙන ඔහුට පැන් ස්වල්පයක් පෙවූවා ය. රජු දෙතොල පිස බලුපතියා දෙසට හැරුණේ ය.

“ඔබ සිව්පාවකු වුව ද මේ සබයේ සිටින සියලු දෙනාට ම වඩා ඥානවන්තයි. මේ පුරෝහිත බමුණා මෙන් ම මාත් දිසාපාමොක් ඇදුරුතුමාගේ ශිෂ්‍යයෙක්. අපි තක්‍ෂිලා උපාධිධාරියෝ. ඒත් ඔබ අපට අද වැදගත් ම පාඩමක් ඉගැන්වූවා; ඇත්ත-යුත්ත සාධක සහිත ව පෙන්නුවා. ඔබ සිටිය යුත්තේ ඔතැන නො වෙයි, මෙතැන. බලුපතිතුමනි, ඔබට මා රජකම පුදනවා. මේ රට ඔබට පවරනවා,” රජු සිහසුනෙන් නැගිටිමින් කී ය.

රජ සබය ද නැගී සිටියේ ය.

බලු නායක තෙමේ මඳ සිනා පාමින් සබය දෙස බලමින් නැගිට යළි හිඳගත්තේ ය.

“රජතුමනි, ඔබතුමාගේ නිහතමානිකමට මා ගරු කරනවා. මට දැක්වූ සැලකිල්ල පිළිබඳ ව තුති පුදනවා. එහෙත් රජකමත්, රටත්, මට එපා. බුද්ධිමත් ව තීරණ නොගෙන ඥාතීන්ට, හිතවතුන්ට, පාක්‍ෂිකයන්ට අවශ්‍ය ලෙස වැඩ කිරීම නිසා, ඔවුන්ට තනතුරු දීම නිසා රට අවුල් වූ හැටි සමහරු කියනවා මා අසා තිබෙනවා. මේ නිසා රජතුමනි, ‘රට බල්ලාට ගිහිල්ලා’ ය කියලාත් සමහරු කියනවා මා අසාගෙන. බල්ලා ගැන ඒ මිනිස්සු සලකන්නේ පහළ මට්ටමෙන්.”

“එහෙත් ඔබතුමා බුද්ධිමත්.”

“රජතුමනි, මට රජකම එපා. මා ප්‍රශ්නයක් අසනවා: ඔබතුමා දශරාජ ධර්මය දන්නවා ද?”

“මා එය තක්ෂිලාවේදි උගෙන තිබෙනවා.”

“දශරාජ ධර්මය මතක ද?”

“ඒ කාලෙ නම් මතක යි. දැන් මතක නැහැ.”

“අන්න ඒක යි රජතුමනි, වැරැද්ද. බලය ලැබුණාට පසු ඒවා අමතක වෙනවා. හුඟක් රජවරුන්ට එහෙමයි. මගෙන් පාලනය වන්නේ බල්ලන් වුණත් මා එය කරන්නේ දශරාජ ධර්මය අනුව.

“රජතුමනි, මුලින් ම පන්සිල් රකින අයකු වන්න. එවිට මේ ආකාරයේ පරපණ නැසීම්, පක්‍ෂපාතී තීරණ ගැනීම් සිදු වන්නේ නැහැ. ඔබතුමාගේ අර අසාධාරණ තීන්දුව නිසා දහස් ගණනක් ජීවිත නැති වුණා. ඔබතුමාගේ ඇමැතිවරු කතා කළේ බලු මළ සිරුරු නිසා ඇති වන පරිසර දූෂණය ගැන මිස ජීවිත විනාශය ගැන නො වෙයි. රජතුමනි, ඥානවන්තයන් ඇසුරු කරන්න. ඔබතුමා කියන හැම දේට ම ‘එහෙයි, එහෙයි’ කියන අය දුරු කරන්න. මෝඩ උපදේශකයන් නිසා විනාශ වූ රජවරු ගැන මා දන්නවා. පළමු ව පන්සිල්, දෙවනු ව දශරාජධර්මය. රජතුමනි, දැහැමින්-සෙමෙන් රට රැක, රටේ ජීවත් වන සියලු ප්‍රාණීන් රැක, බොහෝ කලක් සතුටින් ජීවත් වන්න.”

බලුපතියාගේ දෙසුමෙන් සබයේ ඇතැමකුගේ මුහුණු රතු වී ගිය ද නරපතියා නම් සොම්නසට පත් විය.
“ඉතින් මා දැන් යා යුතුයි රජතුමනි, මට අවශ්‍ය වූයේ පිටිනුවර බල්ලන් අපරාධකරුවන් නොවන බව පෙන්වීමට පමණ යි; ඔවුන් මරණ බියෙන් ගලවාගැනීමට පමණ යි,” බලු නායකයා නැගිටිමින් කී ය.
“බලුපතිතුමනි, ඔබ නැවත යා යුතු නැහැ. මෙහි රැඳී අපට උපදෙස් දෙන්න,” රජු ඉල්ලීමක් කළේ ය.
“රජතුමනි, මට මෙහි රැඳෙන්නට අපහසු යි. මගේ සගයන් අතරට මා යා යුතු යි. දශරාජධර්මය හඳුනාගත් විට අමුතු උපදේශයක් ඔබට අවශ්‍ය නැහැ.”

“ඔබතුමන් කැමැති දෙයක් ඉල්ලන්න,” රජු කී ය.

බලු නායක තෙමේ මඳ වේලාවක් දෑස බිමට යොමු කොටගෙන සිටියේ ය; යළි හිස එසැවූයේ ය.
“එසේ නම් රජතුමනි, ඔබගේ රටවැසියන්ට කියන්න ආහාර ගැනීමෙන් පසු අපගේ අයට ද ආහාර ස්වල්පයක් දෙන්න කියා. අප වෙනුවෙන් මා කරන්නේ ඒ ඉල්ලීම පමණ යි.”

බලුනායකතුමා රජුට වැන්දේ ය; සබයට හිස නමා ගරු කළේ ය.
රජු සිහසුනෙන් බිමට බැස, බලුනායකයාගේ හිස පිරිමැද්දේ ය.

“ඔබේ ඉල්ලීම අද සිට ම ක්‍රියාත්මක වෙනවා. සෑම රටවැසියෙක් ම සිය ආහාරය ගැනීමෙන් පසු ඒ යුතුකම ඉටු කරනු ඇති.”

කෘතඥතා පූර්වක බැල්මක් රජු දෙස හෙළූ බලුනායකතුමා රාජ සභාවෙන් පිට වී ගියේ ය.

Tweet